A auditoría coordinada por UNED Tudela destaca o seu plan de responsabilidade social e o impulso ao cálculo da pegada de carbono nos centros asociados.
O Centro Asociado da UNED en Lugo certificou o pasado mes de decembro o Nivel 3 do Sistema de Garantía Interna de Calidade na Xestión dos Centros Asociados da UNED (SGICG-CA), converténdose no primeiro centro asociado desta universidade en acadar o máximo nivel do sistema. Este fito supón un logro relevante tanto para a propia entidade como para a UNED no seu conxunto, ao evidenciar o grao de madurez alcanzado na implantación dunha xestión baseada na mellora continua e na sustentabilidade.
Como se recorda, o SGICG-CA é o sistema que articula a calidade da xestión en todos os centros asociados da UNED. Estrutúrase en dous niveis parciais (Carta de Servizos e Compromiso coa Calidade) e tres niveis integrais (Nivel 1, centrado na implantación do sistema; Nivel 2, orientado á súa consolidación; e Nivel 3, avanzado con sustentabilidade e Axenda 2030). Este último nivel integra de forma transversal os principios da Axenda 2030 e os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible na xestión cotiá dos centros.
A auditoría que permitiu certificar este nivel en UNED Lugo foi coordinada polo departamento qGestión da UNED Tudela, encargado de dirixir e avaliar os procesos de certificación de calidade nos centros asociados da universidade. Este departamento desenvolve esta labor grazas ao acordo que a UNED Tudela mantén coa Axencia Nacional de Avaliación da Calidade e Acreditación (ANECA), que acredita a qGestión para coordinar e validar as auditorías do SGICG-CA, garantindo así obxectividade, rigor e homoxeneidade no proceso no conxunto da universidade.
No informe de certificación identificáronse dous puntos fortes. O primeiro deles vincúlase, precisamente, á sustentabilidade e á Axenda 2030, ao constatar que UNED Lugo dispón dun plan específico de xestión da responsabilidade social e de contribución aos ODS das Nacións Unidas, con actuacións orientadas tanto á xestión ambiental como á redución da pegada de carbono.
O documento destaca tamén que o centro transcende o seu propio ámbito de actuación ao liderar a iniciativa Centros que deixan pegada, mediante a cal promove que outros centros asociados calculen, rexistren e reduzan a súa pegada de carbono. Este labor converteuno nun referente nesta materia dentro da propia universidade.
O segundo punto forte sinalado no devandito informe relaciónase coa organización das probas presenciais, xa que o centro galego conta cun documento informativo adicional que se remite ao estudantado antes do inicio dos exames co obxectivo de garantir o seu correcto desenvolvemento.
Por outra banda, o informe recolle así mesmo diversas áreas de mellora orientadas principalmente a reforzar a estandarización e documentación dos mecanismos de acceso a fontes de información en materia de responsabilidade social e ODS, así como a explicitar determinadas accións dentro da planificación da comunicación interna, co fin de dotar o sistema dunha maior trazabilidade e coherencia.
EXCELENTE IMPLICACIÓN
A auditora líder no proceso de certificación, Pilar Escolán, pertencente ao departamento qGestión da UNED Tudela, destaca a excelente implicación amosada por UNED Lugo. “O equipo directivo está moi comprometido co crecemento dentro do SGICG-CA e con dotar o centro dun sistema de calidade que repercuta en mellores servizos aos seus usuarios”, comenta.
Ao seu xuízo, grazas a esa implicación —que logo se estende ao persoal do centro— puideron levarse a cabo accións moi relevantes en temas de gran actualidade ligados aos ODS. “É moi salientable a súa aposta por reducir a pegada de carbono e, sobre todo, por axudar aos demais centros da UNED a seguir os seus pasos neste reto da sociedade”, apunta Escolán.
Para a directora de UNED Lugo, Ana Belén Traseira Pena, o proceso de certificación do Nivel 3 supuxo “un esforzo relevante, tanto en termos de dedicación como de sistematización do traballo previo”, especialmente debido á complexidade deste último nivel. Neste sentido explica que, a diferenza dos anteriores, o Nivel 3 presenta unha dificultade engadida ao existiren poucos modelos previos e escasas experiencias de referencia noutros centros. “Enfrontar a folla en branco, sen contar con múltiples modelos dispoñibles, foi probablemente o aspecto máis esixente do proceso”, afirma.
Traseira subliña tamén que este avance foi posible, en boa medida, grazas ao apoio de dous estudantes de grao que realizaron no centro galego prácticas vinculadas a Centros ODS, cuxa contribución “aportou un impulso clave ao traballo que xa se viña desenvolvendo”. Na súa opinión, o Nivel 3 do SGICG-CA constitúe “a consolidación dun traballo sostido durante anos”, ademais de representar un paso lóxico dentro dunha traxectoria na que a entidade lucense traballa intensamente en sustentabilidade e responsabilidade social universitaria desde o ano 2018.
PRIMEIRO CENTRO
Así mesmo, o feito de ser o primeiro centro asociado da UNED en certificar o máximo nivel do sistema interprétase, segundo a súa directora, como a continuidade natural dunha forma de traballar xa asentada. Segundo lembra, UNED Lugo foi o segundo centro en certificarse no Nivel 1 e o primeiro en acadar o Nivel 2. De feito, engade que no seu centro a calidade nunca se entendeu como un mero requisito administrativo: “Cremos firmemente na utilidade da calidade como ferramenta de mellora continua”. Ao mesmo tempo expón que o centro naceu e medrou xa co sistema de calidade integrado na súa forma habitual de xestión, sen ter que corrixir inercias previas.
En canto aos beneficios do Nivel 3 para os usuarios de UNED Lugo, Traseira remarca que a principal achega é a coherencia e a sistematización das actuacións que o centro xa viña desenvolvendo, ao integrarse conforme aos principios da calidade. Iso permitirá, segundo defende, optimizar esforzos, mellorar resultados e maximizar o impacto das iniciativas xa en marcha, contribuíndo a unha mellor experiencia universitaria e a un maior beneficio para a sociedade lucense.
A directora de UNED Lugo manifesta tamén que o traballo en calidade non se percibe como un cambio puntual, senón como unha forma estable de xestionar o centro. Mesmo cando os resultados son positivos, sostén, o sistema permite identificar ámbitos de mellora e seguir avanzando. Esta forma de traballar traduciuse en resultados tanxibles, como os catro premios do Consello Social da UNED recibidos polo centro, que —desde o punto de vista de Traseira— son en parte consecuencia de contar cun sistema de xestión de calidade sólido, que facilita a optimización de recursos e a consecución de obxectivos con impacto.
Por último, Traseira realiza unha valoración moi positiva do sistema de calidade da UNED, ao considerar que o SGICG-CA ofrece un marco estruturado e coherente para a xestión dos centros asociados, inspirado en modelos consolidados e aliñado cos retos actuais das universidades. Na súa opinión, resulta lóxico e adecuado que unha universidade pública como a UNED inclúa entre as súas liñas estratéxicas o fortalecemento dun sistema interno de calidade, establecido como “un elemento propio dunha universidade moderna, orientada a prestar un bo servizo e a mellorar de forma continua en coherencia coa súa misión, visión e valores institucionais”.
