A historia de España condensada nunha película, noutra de tantas loitas contra o sistema e os burócratas de moqueta e o tan manido «vuelva usted mañana», ou peor aínda: «no podemos hacer nada por usted». Cantas batallas detrás desas frases, algunhas gañadas e outras interrompidas, pero ningunha perdida porque resistir tamén é unha forma de vencer. Manolo Vital, convertido en heroe á forza, é só a imaxe dun progreso que pertence ao pobo, a todos aqueles que desde abaixo pelexaron por subir á superficie a base de ideais e solidariedade. A mina e o naval serían as herdeiras desas loitas obreiras que comezaban en pequeno, nos barrios sen escola nin subministros, aos que ninguén miraba máis que cando había algún delito e se precisaban culpables. A semente do que hoxe son grandes cidades, erguidas coa dignidade dos que non quixeron agardar a que alguén de repente reparase neles, senón que forxaron o seu destino a base de ser ignorados.
Ninguén mellor que Eduard Fernández para facer dese condutor de autobús que un día dixo «basta» ao regueiro de visitas e peticións formais na procura dunha liña de bus ao seu apartado lugar, o que construiran coas súas mans recén chegados a Catalunya desde Andalucía e Extremadura. Manolo Vital é iso que soemos denominar un home «feito a si mesmo». Orfo de pai asasinado pola Falanxe, sen máis herdanza que o reloxo paternal e a furia de quen sabe que vivir na miseria nunca ten que ser unha opción. Que aprendeu catalán porque o amor todo o pode, e tamén por respecto a esa terra onde a língua nai non era a do seu berce, pero que soubo converter nunha aliada. E iso lévanos a día de hoxe, a todos esas persoas que por un motivo ou outro acoden ás comunidades españolas cunha língua propia que rexeitan e da que se laian, e na que ven un atranco para a convivencia. Manolo Vital non tivo problemas hai máis de corenta anos, pero hoxe se alguén se despide cun «adeu» é unha grave ofensa para o monolingüe que considera irrelevante e innecesario o bilingüismo. A película é prácticamente en versión orixinal, porque en Catalunya falar catalán era o normal antes e tamén agora. Ningunha guerra nin ningunha ditadura puido derrubar o amor propio, o mesmo do que se contaxiaron Manolo Vital e cantos un día chegaron para non marchar nunca. «El 47» é, por enriba de todo, a lembranza de que o que agora desfrutamos non caeu do ceo, senón de quen o arriscou todo sen preguntarse que pasaría despois. Porque sabían que pese a todo, pagaría a pena.
