Hoxe a Lúa vai tapar o Sol. Cousa seria, din os entendidos. Tan seria que, por unha tarde, Galicia enteira vai descubrir que está chea de astrónomos. Hai xente que onte non sabía se Venus era unha estrela ou o nome dunha parroquia e hoxe xa sabe exactamente onde poñerse, a que hora mirar e cantos segundos durará a gloria celestial.
É cousa fermosa o eclipse, certamente. Pero máis fermoso aínda é o espectáculo dos que saben de todo. Abonda con que alguén saia nunha pantalla cunha camisa ben pasada e diga «totalidade» para que todos asentamos coa cabeza, como as vacas cando atopan herba fresca.
«Todos cara ao Sol», dicía aquela canción. E velaquí a retranca: pasan os anos, cambian os uniformes, desaparecen os balcóns e as consignas, pero a humanidade conserva unha notable afección por mirar para onde lle mandan.
Os vellos ditadores sabían ben diso. Non precisaban que a xente entendese moito; abondáballes con que obedecese. Todos na mesma dirección, todos repetindo a mesma palabra, todos convencidos de que se o dicían moitos debía ser certo.
Hoxe somos máis modernos. Xa non temos necesariamente un señor berrando desde un balcón. Temos un algoritmo. Xa non temos consignas: temos tendencias. Xa non temos propaganda: temos vídeos de vinte segundos con música dramática e un rapaz que parece saber de todo.
E nós, que somos xente libre e instruída, facemos o que nos din.
Miran todos ao Sol? Pois nós tamén. Din que aquel é o mellor sitio? Alá imos. Din que aquilo é histórico? Histórico será. Din que hai que preocuparse? Pois preocupámonos, que tampouco custa tanto.
A cousa ten a súa graza porque a obediencia moderna vén moi ben presentada. Xa non parece obediencia. Parece información. Parece opinión. Parece mesmo unha decisión nosa.
E aí está o asunto.
O ser humano ten unha extraordinaria capacidade para obedecer pensando que está elixindo. Quizais porque pensar pola propia conta dá bastante máis traballo que mirar para onde mira todo o mundo.
Hoxe, polo tanto, fagamos o que manda o calendario: todos cara ao Sol.
Pero cando remate o eclipse, cando volva a luz e os expertos de ocasión regresen ás súas ocupacións habituais, estaría ben facer unha pequena cousa.
Mirar para outro lado.
Mirar para nós mesmos.
E preguntarnos quen nos está dicindo constantemente onde temos que mirar, que temos que pensar e incluso que debemos sentir.
Porque o Sol pode quedar tapado durante uns minutos.
Pero hai eclipses que duran moito máis.
E o peor deles é aquel no que un xa non sabe se está mirando porque quere ou porque alguén lle dixo que mirase.
Todos cara ao Sol.
Si, home, si.
Pero que cadaquén leve as súas propias gafas.
