Un escándalo dentro da historia da Democracia o que pode ocorrer co proxecto eólico Campelo.
O caso Campelo ao que nos referimos é o procedemento que tramita a Asociación Ambiental e Cultural Petón do Lobo ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), e non debe confundirse co procedemento promovido por ADEGA sobre Campelo, que xa foi resolto polo Tribunal Supremo.
O caso que afecta a Petón do Lobo (PO 7090/2022) leva tramitándose na Sección Terceira do TSXG desde o ano 2022. Con todo, a parte demandada, Greenalia, presentou arestora un escrito de alegacións solicitando expresamente que o procedemento sexa remitido á Sección Segunda da Sala do Contencioso-Administrativo do TSXG. Esta petición bota man de criterios posteriores de reparto e de varios acordos da Presidencia da Sala para xustificar o traslado por razóns de materia ambiental.
Pero ante esta pretensión e a súa inadmisión lóxica nos estadios avanzados dun litixio, érguese unha regra fundamental que non debería admitir interpretacións interesadas. O artigo 26.3 do Regulamento 1/2005 do Consello Xeral do Poder Xudicial (CGPJ) establece literalmente:
«En todo caso, la modificación de las normas de reparto no podrá afectar a los asuntos que estén ya turnados».
A esta salvagarda súmanse as propias normas de reparto do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, que determinan con total claridade:
«De los procesos en tramitación continuará conociendo y fallará la sección que resultare competente al tiempo de la interposición del recurso».
E engaden de forma taxativa:
«los asuntos actualmente en trámite en cada una de las secciones continuarán sustanciándose ante ellas, hasta su archivo».
Isto constitúe a consagración da continuidade xurisdicional, un principio visceralmente ligado á garantía da perpetuatio iurisdictionis: quen comezou a coñecer dun asunto debe continuar coñecéndoo ata o final, salvo que exista unha causa legal estrita que xustifique o contrario. Romper agora esta liña directora despois de anos de tramitación supón un atentado directo contra a seguridade xurídica, a previsibilidade, a estabilidade procesual e o dereito fundamental ao xuíz predeterminado pola lei.
A gravidade dos feitos medra exponencialmente cando esta subversión das normas procesuais e de reparto non vén de axentes alleos, senón que se xera e se debate no seo do propio Tribunal Superior de Xustiza de Galicia.
Porque a democracia non se resume soamente en celebrar votacións cada certo tempo; consiste, dun xeito crítico, en que todos os poderes do Estado estean sometidos estritamente ás regras do dereito, incluído de maneira moi especial o Poder Xudicial.
Por iso, cando unhas normas de reparto claras son ignoradas, retorcidas ou reinterpretadas de xeito oportunista —mesmo a instancia dunha das partes interesadas, como sucedeu coa petición formal de Greenalia— para mover un asunto que leva anos radicado e turnado nunha Sección, atopámonos ante algo moito máis grave ca unha simple discrepancia administrativa ou burocrática.
Cando unha institución xudicial decide unicamente baleirar ou centralizar seccións enteiras ignorando a súa propia normativa de continuidade, o problema deixa de ser procesual para converterse nunha anomalía democrática de primeira magnitude. É facer táboa rasa coas regras do xogo co partido xa avanzado, un precedente pésimo para calquera cidadanía que confíe en que o dereito protexe fronte á arbitrariedade institucional.
Estamos diante dun golpe aos principios democráticos desde dentro da propia Xustiza. As normas procesuais están para trazar o camiño lexítimo dun proceso desde o seu inicio; o que resulta inaceptábel nun Estado de dereito é que se pretenda alterar as regras do xogo e desviar o camiño cando o procedemento leva anos transitando con plena vixencia por unha vía determinada. Permitir que unha petición de parte altere a compoñente orgánica dun tribunal despois de tanto tempo abre un derroteiro perigoso que erosiona a confianza cidadá na neutralidade e firmeza das institucións xudiciais.
