Abogada y escritora
O pasado 2 de abril de 2026 o Boletín Oficial del Estado publicou a Declaración de Impacto Ambiental do parque eólico Abalar (78 MW), previsto nos concellos de Vimianzo, Muxía e Dumbría. Lonxe de ser un documento neutro, a propia DIA describe un escenario que debería facer saltar todas as alarmas: a Costa da Morte atópase sometida a unha presión eólica extrema, acumulada durante anos e sen unha planificación global efectiva.
Nun radio de apenas dez quilómetros, o documento oficial recoñece a presenza de 9 parques eólicos, con arredor de 290 aeroxeradores e preto de 1.000 apoios de liñas eléctricas. Non é unha estimación externa nin unha denuncia ambientalista: é unha constatación literal do propio Estado.
Estas cifras non describen un territorio en transformación, senón un territorio xa profundamente transformado, intensamente ocupado e progresivamente fragmentado por infraestruturas enerxéticas. A paisaxe, a estrutura ecolóxica e mesmo o funcionamento hidrolóxico da zona están condicionados por unha acumulación de instalacións que, lonxe de diminuír, segue en expansión.
Esta presión non é abstracta nin difusa, senón perfectamente localizable no territorio. Parques como Monte Redondo, Ponte Rebordelo, Valsagueiro, Miñón, Monte Tourado ou os proxectos máis recentes de Alto da Croa e Monte da Croa configuran un corredor eólico continuo que afecta directamente ás serras e chairas interiores de Vimianzo e Dumbría, estendéndose cara ás proximidades da costa en Muxía. Este entramado impacta sobre vales fluviais como os do Xallas e os seus afluentes, sobre áreas próximas á ría de Camariñas e mesmo sobre ámbitos de alto valor paisaxístico e cultural ligados ao Camiño de Santiago cara a Fisterra e Muxía. O resultado é unha ocupación practicamente continua do territorio, onde os espazos libres entre instalacións son cada vez máis reducidos.
A pesar desta realidade, a DIA conclúe que o impacto acumulativo do novo parque será “moderado”. Esta afirmación resulta difícil de sosteñer cando o propio documento admite que a superposición de proxectos incrementa riscos xa existentes. Entre eles, o aumento do risco de colisión para aves e morcegos, a fragmentación do territorio e a perda de conectividade entre hábitats. A rede de liñas eléctricas, xa densísima, amplifica estes efectos ao crear unha malla continua de obstáculos e corredores artificiais.
O problema non é só cuantitativo, senón estrutural. A Costa da Morte está a ser utilizada como un espazo de implantación intensiva de enerxía eólica, onde cada novo proxecto se incorpora a un sistema xa saturado sen cuestionar o conxunto. A avaliación ambiental recoñece os efectos acumulativos, pero non establece límites nin analiza a capacidade real do territorio para soportalos.
Especialmente revelador é o papel das infraestruturas de evacuación. Os case 1.000 apoios eléctricos non son un elemento secundario: implican pistas de acceso, desmontes, cimentacións e unha ocupación permanente do solo que fragmenta o territorio en múltiples planos. A propia Administración admite que a acumulación destas infraestruturas pode incrementar a erosión, alterar as escorrentías e deteriorar a continuidade ecolóxica, pero considera que cada proxecto individual non resulta determinante.
Esta lóxica leva a unha conclusión preocupante: canto máis degradado está un territorio, máis doado resulta seguir interviñéndoo. A saturación convértese nun argumento para a continuidade, e non nun límite. Así, a suma de impactos deixa de ser un factor decisivo e pasa a ser un elemento asumido.
O caso de Abalar non é unha excepción, senón un síntoma. A Costa da Morte está a consolidarse como un espazo de explotación enerxética intensiva, onde a transición cara ás renovables se produce a costa dunha presión crecente sobre o territorio. A ausencia dunha visión global, que integre todos os proxectos e avalíe os seus efectos conxuntos, está a dar lugar a un modelo de ocupación acumulativa que transforma de maneira irreversible o medio.
O que reflicte a DIA publicada no BOE non é só a autorización dun novo parque, senón a confirmación dun proceso máis amplo: a conversión progresiva da Costa da Morte nunha paisaxe industrializada, onde a presenza masiva de aeroxeradores e liñas eléctricas deixa de ser unha excepción para converterse na norma.
A cuestión xa non é se un parque máis é compatible ou non. A cuestión é se queda aínda algo que conservar nun territorio sometido a unha presión tan intensa.
