Hai terras que falan. Corcoesto leva anos facéndoo. Primeiro en voz baixa, despois a berros, cada vez que regresa a vella obsesión de sacar ouro da montaña e vendelo como progreso. Unha vella historia repetida demasiadas veces arredor dun metal que nunca existiu aquí na dimensión coa que algúns pretenderon facer negocio.
Entre as pedras de Corcoesto segue brillando a mica, ese reflexo dourado que tantas veces enganou a vista e ao que popularmente se lle chamou «o ouro dos tontos». Un brillo fermoso, pero sen valor real. Quizais por iso a expresión encaixa tan ben co que leva anos acontecendo arredor da mina.
Porque o que se presenta como riqueza e desenvolvemento non deixa de ser unha promesa repetida unha e outra vez polas empresas mineiras e asumida con entusiasmo pola Xunta: empregos, investimento, futuro. Sempre as mesmas palabras. Pero detrás dese envoltorio dourado segue estando o mesmo modelo extractivo de sempre: abrir un burato inmenso, remover toneladas de terra e poñer en risco a maior riqueza hídrica da comarca: a Cova Crea, auténtico «Santo Graal» da auga, ben coñecido xa polos romanos, que deixaron pegada na Auga Levada e na Fontán. Hipotecar ese patrimonio natural por un espexismo extractivo sería unha irresponsabilidade histórica.
A veciñanza xa respondeu hai anos. E respondeu con contundencia. As mobilizacións contra o proxecto mineiro de Corcoesto foron das máis importantes que se lembran en Galicia en defensa da terra e da auga. Non era unha cuestión ideolóxica. Era sentido común. A xente sabía perfectamente o que estaba en xogo: contaminación, residuos, destrución da paisaxe e impacto directo sobre a vida da comarca.
Agora o discurso regresa maquillado, pero o fondo non cambia. Galicia segue aparecendo para algúns como unha simple reserva de recursos á que acudir cando sobe o prezo dos minerais nos mercados internacionais. Mais en Corcoesto non hai ese ouro que durante anos se utilizou como argumento político e empresarial. O que hai é monte, auga, terra fértil e piñeirais. O demais é propaganda e especulación construída arredor dun brillo que leva décadas querendo confundirse coa realidade.
E se algunha vez houbo ouro nesta terra, era outro. Era o patrimonio histórico e humano que durante séculos gardou esta comarca. Eran as 46 mámoas e túmulos dos que falou Pondal, bordeando o Camiño Real desde Baralláns ata Lourido de Abaixo e Cereo, memoria pétrea dun país antigo que hoxe algúns parecen dispostos a sacrificar por unha quimera extractiva.
Porque en Corcoesto o verdadeiro tesouro non é o ouro. Son os montes, a auga e a vida que medrou arredor deles durante xeracións. Xa o dicía Pondal ao cantar esta terra brava e verde, orgullosa do seu propio valor sen necesidade de escarvar nela para entregala aos especuladores de quenda.
O problema non é o ouro. O problema é o espexismo. A idea de que calquera recuncho de Galicia pode converterse nunha mina se alguén promete cartos rápidos. Un relato político e empresarial que intenta presentar como progreso o que moitos ven simplemente como destrución disfrazada de oportunidade.
Corcoesto converteuse co tempo nun símbolo da resistencia fronte a un modelo que trata o territorio como mercadoría. A gran pregunta segue sendo a mesma: quen decide o futuro dunha comarca? A xente que vive nela ou os intereses económicos que só ven toneladas e beneficio rápido?
Durante anos chamouse «ouro dos tontos» ao brillo enganoso da mica porque parecía ouro sen selo. Hoxe o verdadeiro ouro dos tontos é facerlle crer á xente que destruír a terra é a única maneira de crear riqueza.
Galicia non precisa máis buratos. Precisa futuro. Precisa coidar a terra, a auga e o rural antes de entregalos a intereses que desaparecerán no mesmo intre en que deixen de obter beneficio.
Porque hai algo que en Corcoesto xa entendeu moita xente: non todo o que reluce é ouro.
