Hai gobernos que baixan impostos. E hai gobernos que baixan impostos para que o cidadán poida descubrir, coa mesma alegría coa que se descubre unha multa no parabrisas, que segue pagando o mesmo.
Chamémoslle o imposto invisible.
Desde setembro anunciouse unha rebaixa fiscal de ata vinte céntimos por litro no gasóleo e de cinco na gasolina. Unha noticia estupenda. Tan estupenda que un case sente a necesidade de aplaudir diante do surtidor.
O problema chega cando se mira a pantalla.
En Galicia, a gasolina 95 anda arredor dos 1,94 euros o litro e o gasóleo polos 1,92. E nalgúns puntos xa se superaron os dous euros. En Cerceda, o gasóleo chegou aos 2,039 euros; en Ponteceso, a gasolina, aos 2,089.
Dous euros por litro.
A este paso, en lugar de pedir «encha o depósito», teremos que dicir «bótame o que poidas sen hipotecar a casa».
O Goberno dirá que hai unha rebaixa fiscal. As gasolineiras dirán que hai mercados internacionais. Os mercados internacionais dirán que hai petróleo. O petróleo, por suposto, non dirá nada porque leva millóns de anos enterrado e non ten gabinete de prensa.
E o cidadán?
O cidadán paga.
Paga o traballador que ten que coller o coche para chegar ao emprego. Paga o autónomo que percorre quilómetros para facturar. Paga a familia que vive fóra das cidades porque non todo o mundo ten un autobús cada dez minutos na porta da casa.
En Galicia, ademais, temos unha particularidade: a distancia.
Aquí non sempre se pode escoller entre coche e transporte público. Ás veces pódese escoller entre coche e chegar tarde.
Por iso resulta especialmente pintoresco anunciar unha rebaixa do combustible mentres o prezo final segue subindo. É unha especie de maxia administrativa: o Goberno baixa vinte céntimos e o surtidor consegue que desaparezan polo camiño.
Non sabemos onde.
Quizais se perderon entre Madrid e Galicia. Quizais están agochados detrás dunha factura. Quizais algún experto nos explicará que os vinte céntimos existen, pero que pertencen a unha dimensión económica á que o consumidor común non ten acceso.
Mentres tanto, hai gasolineiras onde a gasolina pode atoparse por arredor de 1,70 euros. O que demostra que non todo é destino inevitable.
Hai prezos.
Hai competencia.
E hai tamén decisiones políticas.
Porque cando encher o depósito comeza a parecer un luxo, falar de «desconto» sen falar do que realmente paga a xente é facer política coa calculadora tapada.
E aquí queda a pregunta incómoda:
Se nos baixaron vinte céntimos, por que seguimos pagando como se nolos cobraran?
Quizais a resposta estea no fondo do depósito.
Ou quizais estea, como tantas veces, no fondo do bolsillo.
E ese si que non ten rebaixa.
